Rota do Vinho: de wijnroute van de Alentejo uitgelegd

Naast de borden voor de Rota dos Sabores zie je in onze streek regelmatig ook Rota do Vinho: de wijnroute. Waar de smakenroute over eten gaat, draait deze om een van de bekendste exportproducten van Portugal: Alentejaanse wijn. En het bijzondere is dat de wijngaarden van onze eigen subregio, rondom de Serra de São Mamede, tot de meest onderscheidende van heel Alentejo behoren.

Wat de Rota do Vinho is

De Rota dos Vinhos do Alentejo bestaat sinds 1997 en is opgezet om bezoekers te laten kennismaken met de wijnbouwtraditie van de regio: historische wijnhuizen, wijngaarden en de bijbehorende dorpen en steden. Startpunt voor veel bezoekers is de Sala de Provas (proefzaal) van de route in Évora, waar je gratis proeverijen krijgt van een wisselend aanbod producenten en meteen suggesties voor routes door de omgeving. Ook de Enoteca en het wijnmuseum in Redondo zijn vaste onderdelen van de route, net als de druivenoogstfeesten aan het einde van de zomer; Borba's Festa da Vinha e do Vinho is daarvan een bekend voorbeeld.

De Alentejo is verdeeld in acht officiële DOC-subregio's (Denominação de Origem Controlada): Portalegre, Borba, Redondo, Évora, Reguengos, Granja-Amareleja, Vidigueira en Moura. Elke subregio heeft zijn eigen bodem, klimaat en karakter; en dat brengt ons bij waarom onze eigen omgeving zo bijzonder is.

Waarom onze subregio, Portalegre, bijzonder is

Van de acht subregio's wordt Portalegre door kenners regelmatig omschreven als de meest onderscheidende, en door velen zelfs als de beste van de hele Alentejo. De reden is de ligging: de wijngaarden liggen op de granieten hellingen van de Serra de São Mamede, tussen de 600 en 700 meter hoogte; behoorlijk uitzonderlijk voor een regio die verder vooral bekendstaat om zijn hete, vlakke vlaktes. Die hoogte zorgt voor een koeler, vochtiger microklimaat dan de rest van de Alentejo, wat resulteert in frissere, elegantere wijnen met meer body dan je zou verwachten van deze streek. Sommige van de wijngaarden hier zijn meer dan zeventig jaar oud, en de subregio staat bekend om een ongewoon grote diversiteit aan druivenrassen: van Aragonez en Trincadeira tot minder bekende, meer excentrieke soorten.

Producenten als de Adega de Portalegre Winery en Altas Quintas zetten deze "vinhos de altitude" (hoogtewijnen) steeds nadrukkelijker op de kaart. Elk jaar organiseert de gemeente Portalegre het evenement Vinhos de Altitude – Serra de São Mamede dit jaar in een groot park, vorig jaar in de voormalige kloosterkerk São Francisco, met tientallen producenten, proeverijen en showcooking. Een mooie gelegenheid om in één avond kennis te maken met wat deze bergen te bieden hebben.

Is het leuk om te volgen?

Zoals bij de smakenroute geldt ook hier: het is geen vaste route met een duidelijk begin en eind, maar eerder een netwerk van wijnhuizen en proeflocaties die je kunt combineren zoals het jou uitkomt. Wij vinden het juist daarom prettig: je bent niet gebonden aan een strak schema, en kunt een bezoek aan een wijnhuis makkelijk combineren met een wandeling of een bezoek aan Marvão of Ammaia.

Wat ons betreft is dit een uitstapje dat verder gaat dan alleen proeven: het vertelt ook het verhaal van het landschap waarin je logeert. Als je eenmaal weet dat de wijngaarden op de hellingen van dezelfde berg liggen waar jij doorheen wandelt, drinkt een glas Alentejaanse wijn bij het avondeten toch net iets anders.

Praktische tips

• Proeven: veel kleinere wijnhuizen in de regio ontvangen bezoekers alleen op afspraak; bel of mail vooraf.

• Beste tijd: de druivenoogst valt doorgaans in september, een sfeervolle periode om langs te gaan.

• December-evenement: wie in de eerste week van december in de buurt is, kan de Vinhos de Altitude-proeverij in Portalegre meepikken.

Vanuit Blaõ

We werken aan een lijst met wijnhuizen in de directe omgeving die we zelf hebben bezocht en goed kunnen aanbevelen, inclusief een paar kleinere, minder bekende producenten. Vraag ernaar tijdens je verblijf; we vertellen graag welke wijn het beste past bij de brunch van die dag.