Flora rond Blaõ: de bloemen en planten van de Serra de São Mamede

Niet toevallig heet een van onze twee appartementen Flora. De natuur rondom Blaõ, middenin het Parque Natural da Serra de São Mamede, is verrassend rijk: met bijna 800 geregistreerde plantensoorten geldt het park als een van de botanisch waardevolste gebieden van Portugal. Wie in het voor- en najaar komt, wandelt hier letterlijk door een landschap in bloei.

Waarom hier zoveel groeit

De Serra de São Mamede is het hoogste bergmassief ten zuiden van de Taag, en die hoogte maakt het verschil. De bergketen vangt vochtige lucht op, waardoor het hier vochtiger en koeler is dan in de omliggende, drogere Alentejaanse vlakte. Dat microklimaat, gecombineerd met verschillende bodemtypes, zorgt voor een unieke mix: planten met een mediterraan karakter groeien hier naast soorten die je eerder in Midden-Europa of aan de Atlantische kust zou verwachten.

De bomen van het landschap

Het landschap verandert al naargelang je noord of zuid van de bergkam kijkt. Aan de noordkant van het park domineren eiken en kastanjebomen, terwijl in het zuiden, richting Blaõ, de klassieke Alentejaanse kurkeiken (sobreiro) en steeneiken (azinheira) de boventoon voeren. Samen vormen ze het montado-landschap: open eikenbossen waar vee graast en waar de kurkoogst nog altijd op traditionele wijze plaatsvindt. In de gecultiveerde delen van het park vind je daarnaast olijfgaarden, wijngaarden, kersen- en kastanjebomen; allemaal gewassen die al eeuwenlang bij deze streek horen.

De voorjaarsexplosie: april en mei

Wil je de flora van deze streek op zijn best zien, kom dan in april of mei. Dan verandert het landschap in een waar bloemenzee. Kijk uit naar:

• Aronskelken (calla lily): hun witte trompetvormige bloemen duiken op langs vochtige plekken en slootkanten.

• Blauwe iris: verschijnt in het vroege voorjaar op open plekken en langs paden.

• Blauwe lupines: kleuren complete bermen en akkerranden diepblauw.

• Wilde orchideeën: de Serra de São Mamede staat bekend om een opvallende diversiteit aan wilde orchideeënsoorten, vooral te vinden op de kalkrijkere plekken van het park.

• Rode klaver: verspreid over de graslanden, onderdeel van het bredere kleurenpalet van het voorjaar.

Bijzondere en zeldzame soorten

Op de vochtigere plekken van het park groeien twee zeldzame, lokaal verspreide heidesoorten, Erica tetralix en Erica ciliaris, planten die je niet in elke Portugese streek tegenkomt. Ook de esteva (cistusroos), met zijn kreukelige witte bloemen, en de campainhas (klokjesbloemen) horen bij het karakteristieke straatbeeld van de Alentejaanse lente.

Vlnr.: rode aronskelken, blauwe iris, blauwe lupines, wilde orchidee, rode klaver.

Wanneer en waar je het beste kunt kijken

• Beste maanden: april en mei, vóór de zomerhitte de bloei doet verdrogen.

• Beste plekken: de wandelroutes rond Portagem en Marvão (zie onze wandelblog), waar bosranden, weilanden en beekjes elkaar afwisselen; precies het soort afwisseling waar wilde flora van houdt.

• Fotografie: vroeg in de ochtend, met de dauw nog op de bloemen, geeft de mooiste plaatjes.

Vanuit Blaõ

Onze eigen moestuin en boomgaard maken deel uit van datzelfde landschap; je proeft in onze brunch letterlijk wat hier groeit. Voor gasten met interesse in planten en botanie wijzen we graag de mooiste plekken aan, afhankelijk van het seizoen waarin je komt.

Vlnr.: Erica tetralix, Erica ciliaris, esteva en campainhas.