Fauna rond Blaõ: de dieren van de Serra de São Mamede

Ons tweede appartement heet niet voor niets Fauna. De Serra de São Mamede is een van de dierrijkste natuurgebieden van Portugal, met een indrukwekkende diversiteit aan roofvogels, vleermuizen en andere dieren die dankbaar gebruikmaken van de afwisseling tussen bergen, bossen en open vlaktes. Wie een verrekijker meeneemt op een wandeling, komt zelden bedrogen uit.

De koningen van de lucht: roofvogels

Het symbool van het park is de águia-de-Bonelli, de havikarend; een indrukwekkende roofvogel die de rotsige hellingen van de Serra de São Mamede als broedgebied gebruikt. Daarnaast is de vale gier (grifo) hier goed te spotten, vaak cirkelend in groepen boven de bergkammen op zoek naar thermiek. Andere roofvogels die in het park voorkomen zijn de slangenarend (águia-cobreira), de torenvalk (peneireiro-cinzento), verschillende soorten wouwen (milhafres) en de dwergarend (águia-caçadeira). Vanaf het kasteel van Marvão heb je een van de beste plekken om deze vogels op ooghoogte voorbij te zien zweven.

Kleinere, kleurrijke verschijningen

Behalve de grote roofvogels herbergt het park een groot aantal kleinere, opvallend gekleurde soorten: de hop (hop, met zijn karakteristieke kuif), de ijsvogel bij de rivieren en beken, de bijeneter met zijn felle kleurenpalet, de nachtegaal die vooral bij schemering te horen is, de klapekster en de wielewaal. Rond het rivierstrand van Portagem en langs de Sever is de kans op ijsvogels en andere watervogels het grootst.

Vlnr.: Iberische bergkikker, vroedmeesterpad, oranjebuiksalamander, adder van Lataste en de groene Iberische smaragdhagedis.

Een bijzondere grot vol vleermuizen

Minder zichtbaar, maar minstens zo bijzonder: in het park bevindt zich een grot die geldt als een van de belangrijkste vleermuisverblijven van heel Portugal en zelfs van Europa. Er huist een kolonie van ongeveer twintigduizend ratelvleermuizen (morcego-de-peluche), een soort die als kwetsbaar wordt geclassificeerd. Een indrukwekkend voorbeeld van hoe belangrijk dit relatief onbekende park is voor de instandhouding van bedreigde diersoorten.

De wolf: bijna verdwenen

Ooit kwam de wolf in dit gebied voor, maar de soort is hier de afgelopen decennia sterk achteruitgegaan en is in de praktijk vrijwel verdwenen uit de regio. Het is een van de tekenen van hoe kwetsbaar ook een relatief goed beschermd natuurgebied als São Mamede kan zijn en waarom het park zoveel waarde hecht aan het beschermen van wat er nog wel is.

Amfibieën en reptielen

Wat weinig bezoekers weten: de Serra de São Mamede is het gebied met de grootste diversiteit aan amfibieën en reptielen van heel Portugal. Veertien van de zeventien inheemse amfibiesoorten en twintig van de zevenentwintig reptielensoorten van het land komen hier voor.

Het meest bijzonder zijn de Iberische endemen: dieren die je nergens ter wereld vindt buiten dit schiereiland. De rã-ibérica, de Iberische bergkikker, heeft hier een geïsoleerde populatie, net als de sapo-parteiro ibérico, de vroedmeesterpad waarvan het mannetje de eiersnoeren om zijn achterpoten met zich meedraagt tot ze uitkomen, en de tritão-de-ventre-laranja, de oranjebuiksalamander. Bij de reptielen springt vooral de víbora-cornuda eruit, de adder van Lataste, de belangrijkste soort van het park qua beschermingsstatus, samen met de lagarto-de-água, een forse, groene Iberische smaragdhagedis die je op warme dagen op de rotsen kunt zien zonnen.

Kom je een van deze dieren tegen: kijk gerust, maar laat ze met rust; juist deze soorten zijn hier kwetsbaar doordat hun populaties geïsoleerd zijn van de rest van hun verspreidingsgebied.

Praktische tips om zelf te spotten

• Beste tijd van de dag: vroege ochtend en late namiddag, wanneer roofvogels de thermiek gebruiken om op te stijgen.

• Beste plekken: het kasteel van Marvão en de hoger gelegen wandelroutes voor roofvogels, de oevers van de Sever bij Portagem voor water- en zangvogels.

• Meenemen: een verrekijker maakt echt het verschil; veel van wat hier vliegt, cirkelt hoog boven de bergkammen.

Vanuit Blaõ

Wie 's ochtends vroeg buiten zit voor de brunch, hoort en ziet vaak al van alles voorbijkomen zonder er zelfs voor op pad te hoeven. Voor gasten die serieuzer willen spotten, wijzen we graag de beste plekken en tijden aan, afhankelijk van het seizoen.

Vlbnrb.: havikarend, vale gier, slangenarend, torenvalk, wouw, dwergarend, hop, ijsvogel, bijeneter, nachtegaal, klapekster en de wielewaal.